Pierwszy raz mi się zdarzyło zasiąść przed dziubre.com i zastanawiać się nad treścią wpisu. Nie dlatego, że nie staje tematów… Nie, nie. Chodzi raczej o kwestię priorytetyzacji niektórych z nich, a i — przy tej okazji — reorganizacji własnej ścieżki codziennej refleksji. To taka forma higieny psychicznej. Większość Polaków i Polek za higieniczną psychikę uważa taką, która cyklicznie popada w depresję i to demonstruje po czym szybko zapomina o ewentualnych przyczynach jej wystąpienia i gromadzi w ten sposób materiał do następnej eksplozji. Na szczęście — jak mawia Jerzy Urban — ja pochodzę od innej małpy.

U mnie chodzi raczej o przywracanie poczucia proporcji poprzez cykliczne oglądanie się przez ramię… Nauczyli mnie tego — i paru innych pozytywnych rzeczy — w IMT. Potem mnie stamtąd praktycznie wyrzucili, ale to inna historia (choć dużo ciekawsze od tej, którą mam do powiedzenia teraz). Jednym z elementów owego spoglądania przez ramię jest badanie dotyczące tego na ile uległem — poza moją chęcią i wolą — trendom sponsorowanym intelektualnie i kulturowo przez panującą obecnie ideologię, tudzież jej odpryski. Ważną kwestią jest np. marudzenie. Polacy to naród obdarzony wyjątkową zdolnością w tym zakresie. Sposobów, metod, strategii i taktyk marudzenia jest tu więcej niż przekleństw w języku serbskim… No, właśnie… Ileż to można marudzić. Na ogół człowiek żali się wiedziony jakimiś oklepanymi dykteryjkami typu “jak się wygadasz będzie Ci lepiej” i temu podobne. I nawet jeśli narzeka na polską kulturę społecznych interakcji, to — po jakimś czasie — może obudzić się z ręką w nocniku, bo sam odkryje, iż potrafi ona podstępem formować nawet krytycznie myślących. Chciałem zatem napisać o czymś co mnie nie denerwuje, nie drażni, nie mierzi, nie brzydzi, nie obraża… Niestety, rzeczywistość nie daje mi po temu zbyt wielkich szans… Ale co tam. Ja się temu podstępowi nie dam i pokażę, że jakiś tam — nieduży, bo nieduży — fragment rzeczywistości wokół siebie jednostka kontrolować może (jeśli ma co jeść, dach nad głową i środki zapewniające przeżycie ponad granicą przetrwania biologicznego).

Pomyślałem, że napiszę o wspomnieniach. Istnieje bowiem w Polsce filozoficzny spór (piszę, że w Polsce, bo w Bułgarii, Szwecji, Serbii, Belgii, Francji, Hiszpanii, Włoszech, Grecji, Rumunii, Wielkiej Brytanii, Finlandii, RFN i na Ukrainie się z tym nie spotkałem) o to czy wspominać warto czy nie. Jest to spór idiotyczny, jak większość tego rodzaju “dylematów ludzkości”. Człowiek współczesny rzadko ma czas, nie mówiąc już o ochocie, rozpamiętywać swoją historię. Jest za to losowi niejednokrotnie wdzięczny gdyż zdaje sobie sprawę, iż rzetelna retrospektywa mogłaby doprowadzić go do wniosków, przed którymi bardzo się broni… Wspomnienia, jeżeli się w ogóle pojawiają, to albo przychodzą same, albo wymusza je sytuacja (np.: pogrzeb). Wtedy większość ludzi czuje się dość osłabiona, bo nie bardzo wie jak reagować. Często reakcje te są bardzo emocjonalne, wybuchowe, kompulsywne, co jest wynikiem ciągłej wojny ze wspomnieniami czy raczej przeciwko wspomnieniom. Dodatkowo w Polsce szczuje się naturalne odruchy ludzkiej świadomości takimi oto “naukowymi” sformułowaniami: “wspominanie starych czasów to jak ich zabijanie”… No, innych perełek w tej chwili akurat nie pamiętam, ale jak sobie przypomnę to dopiszę w komentarzach.

Raczej jasnym jest dla każdej myślącej osoby, iż powyższe stwierdzenie to kompletna bzdura. Nurtuje mnie tylko trochę motyw do wytworzenia i pielęgnacji takiego idiotyzmu. Komu wszak mogłyby przeszkadzać dziś wspomnienia? Poniekąd wpisywałoby się to dobrze w najważniejszy element polskiej masowej ideologii — kontinuum nieszczęścia. Gdyby tak ludzi wytresować w zakresie skutecznego gospodarowania wspomnieniami mogliby zupełnie swobodnie używać ich przeciw sobie i zadawać sobie nowe cierpienia lub podkarmiać te już wyhodowane. Co ciekawe, paradygmat antywspomnieniowy jest dość silnie zakorzeniony w społeczeństwie. Ostatnio zademonstrował mi go nawet WF. Nie potrafił wprawdzie jakoś obiektywnie uzasadnić swojej negatywnej wobec wspomnień postawy, ale była ona bardzo stanowcza. Przyznaję uczciwie — nic z tego nie rozumiem.

Ja wspominać uwielbiam i robię to bardzo często, praktycznie codziennie. Śmieję się przy tym lub wzruszam, łzawię bądź się ślinię, upadam na duchu bądź wznoszę sztandar… Wspomnienia przywołać może praktycznie wszystko, a ja płynnie takim przywołaniom ulegam. No, chyba, że okoliczności wymagają ode mnie innego zachowania. Ale to właśnie jest klucz do jakiejś kontroli swojej świadomości. Jeżeli wspominasz, jeżeli nie umywasz rąk od własnej przeszłości, to możesz regulować swój do tejże przeszłości dystans (oczywiście chodzi o dystans emocjonalny) — czasem jej ulegniesz, czasem ją przegonisz, ale — co chyba najważniejsze — zawsze możesz do niej powrócić, by czerpać ze swoich własnych doświadczeń! Człowiek, w sensie psychologicznym i społecznym (och, jakby mi tu zaraz niektórzy o biologii zaczęli pierdolić), jest wyłącznie swoją przeszłością. Tylko przeszłość może warunkować nasze reakcje w czasie rzeczywistym, nieprawdaż?

Poza tym wspomnieniami człowiek wykracza trochę poza swoją — absolutnie niekwestionowaną — społeczną “istotowość”. Bo to dzięki intensywnej relacji z własną przeszłością można np. uzyskać ciekawe skojarzenia z różnymi sytuacjami, zapachami, widokami czy nawet przedmiotami… A to fajne jest :] No i słuchajcie, jeśli dzięki wspomnieniom (w przeważającej części niemiłym) można pokochać nawet Warszawę…

I jeszcze tak sobie pomyślałem… Jakże pusta byłaby moja teraźniejszość bez wspomnień o torbach, Mietku Bogucie, solóweczkach, SieczkoPolo, depoterach czy Wielkiej Serbii… :]